Spoiler: Φταίει η ΔΕΗ
Το Όνειρο της AGI:
Ένα Άπιαστο Όραμα που Ρουφάει Ενέργεια
Αχ, η Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη (Artificial General Intelligence – AGI)—η μυθική μηχανή που, υποτίθεται, θα ξεπεράσει την ανθρώπινη νοημοσύνη, θα αυτοματοποιήσει τα πάντα και, αν είμαστε τυχεροί, θα μας μετατρέψει σε καθήμενα τεχνο-φυτά.
Οι tech bros και οι δισεκατομμυριούχοι της Silicon Valley μάς διαβεβαιώνουν ότι η AGI είναι προ των πυλών, περιμένοντας ένα τελευταίο αλγοριθμικό breakthrough—όπως ακριβώς η ψυχρή σύντηξη και η αποίκιση του Άρη. Αλλά εδώ είναι η ανατροπή: δεν έρχεται. Όχι σύντομα. Όχι στη διάρκεια της ζωής σου. Και σίγουρα όχι πάνω στην καταρρέουσα υποδομή αυτού του πλανήτη.
Οι Ενεργειακές Απαιτήσεις της AI Σήμερα:
Ένα Αχόρταγο Κτήνος
Ας ξεκινήσουμε από την AI που ήδη έχουμε – όπως το GPT-4 της OpenAI, το Gemini της Google και τα αμέτρητα deep learning μοντέλα που ξερνάνε μέτριο SEO spam.
Αυτά τα μοντέλα δεν λειτουργούν με μαγεία· καταβροχθίζουν αδιανόητες ποσότητες ηλεκτρικού ρεύματος.
Η εκπαίδευση του GPT-4 λέγεται ότι απαίτησε μεγαβατώρες αντίστοιχες με την ετήσια κατανάλωση μιας μικρής πόλης σαν την Κέρκυρα (ναι με το ποντικονήσι). Και η λειτουργία του; Συνεχής και αδηφάγα ενεργειακή αποστράγγιση.
Τώρα, ανέβασε το αυτό στην AGI—μια οντότητα που υποτίθεται ότι θα σκέφτεται, θα μαθαίνει και θα λειτουργεί σαν άνθρωπος, 24/7.
Μιλάμε για αύξηση με γεωμετρική πρόοδο στις απαιτήσεις υπολογιστικής ισχύος. Ο αγώνας δρόμου στην AI έχει ήδη προκαλέσει τεράστιες εκρήξεις στην ενεργειακή κατανάλωση, σπρώχνοντας τα data centers στα όριά τους. Και αυτά τα όρια; Είναι πολύ, πολύ πραγματικά.
Μάλιστα, ενώ η Ελλάδα προγραμματίζει να δημιουργήσει το πρώτο εργοστάσιο AI, η χώρα δεν έχει καταφέρει να εξασφαλίσει σταθερή ενεργειακή τροφοδοσία ούτε για τις βασικές της ανάγκες.
Αν τα data centers των μεγαλύτερων εταιρειών τεχνολογίας δυσκολεύονται, ποιος ακριβώς θα φτιάξει αυτήν την υπερυποδομή για να τρέξει AGI;
Ο Μύθος της Άπειρης Κλιμάκωσης:
Περισσότερο Δεν Σημαίνει Εξυπνότερο
Η κοινή παρανόηση είναι ότι η AGI είναι απλά θέμα περισσότερων GPUs, περισσότερων δεδομένων και περισσότερων συστημάτων ψύξης σε μια αποθήκη, περιμένοντας τη Μοναδικότητα (Singularity).
Αλλά η κλιμάκωση της AI έχει φθίνουσες αποδόσεις. Κάθε νέο άλμα στο μέγεθος των μοντέλων απαιτεί εκθετικά περισσότερη υπολογιστική ισχύ, περισσότερη ενέργεια και πιο εξειδικευμένο hardware.
Ο Νόμος του Moore λέει ότι η υπολογιστική ισχύς διπλασιάζεται περίπου κάθε δύο χρόνια, ενώ το κόστος των υπολογιστών μειώνεται. Ωστόσο, αυτός ο νόμος “ξεψυχάει”, καθώς η τεχνολογία των ημιαγωγών φτάνει τα φυσικά της όρια. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούμε να περιμένουμε τεράστιες βελτιώσεις από την αύξηση του αριθμού των επεξεργαστών, όπως στο παρελθόν.
Η αποδοτικότητα των AI μοντέλων δεν διπλασιάζεται κάθε λίγα χρόνια—αντίθετα, πέφτει πάνω σε τοίχους θερμοδυναμικής και φυσικής ημιαγωγών. Με απλά λόγια, οι πόροι που χρειάζονται για την AGI δεν αυξάνονται κανονικά. Εκτοξεύονται.
Το Πρόβλημα της Καταρρέουσας Υποδομής:
Η Σκληρή Πραγματικότητα
Όλα αυτά υποθέτουν μια σταθερή, αδιάκοπα αυξανόμενη ενεργειακή τροφοδοσία. Αλλά μάντεψε τι; Δεν την έχουμε. Τα ηλεκτρικά δίκτυα του κόσμου βρίσκονται ήδη στα όριά τους, τα data centers ανταγωνίζονται τις πόλεις για ρεύμα, και οι ενεργειακές κρίσεις γίνονται η νέα κανονικότητα.
Η Καλιφόρνια και το Τέξας με το ζόρι κρατάνε τα φώτα ανοιχτά κατά τη διάρκεια καυσώνων, και περιμένουμε από τις AI εταιρείες να βρουν αρκετή ενέργεια για να τρέξουν μια νοήμονα υπερμηχανή;
Ας μην ξεχνάμε τους εφιάλτες της εφοδιαστικής αλυσίδας: τα σπάνια μέταλλα, την κατανάλωση νερού για ψύξη, και τα bottlenecks των data centers. Και φυσικά, κάποιες μεγάλες εταιρείες, όπως η Microsoft, σκέφτονται να λειτουργήσουν πυρηνικούς αντιδραστήρες για να καλύψουν τις ενεργειακές τους ανάγκες. Επιστρέφουμε έτσι στον τρόμο του Three Mile Island ή του Τσέρνομπιλ, με το μέλλον της AI να εξαρτάται από επικίνδυνες λύσεις ενέργειας και την πιθανότητα ότι οι εταιρείες, στο όνομα του κέρδους, θα παραμελήσουν τους κανόνες ασφαλείας—σαν τους πυραύλους του Έλον που εκρήγνυνται, θέτοντας σε κίνδυνο την ανθρωπότητα για να κυνηγήσουν ένα απίστευτο όνειρο… και για να βγάζει η Ντόρα Μπακογιάννη “Ghibli Avatar”.
Η Εξάρτηση της AI από μια Σταθερή Κοινωνία:
Η Φαντασίωση ενός Ακλόνητου Μέλλοντος
Η AGI δεν είναι απλώς ένα τεχνικό πρόβλημα—είναι πρόβλημα πολιτισμικής κλίμακας. Χρειάζεται έναν πλανήτη με σταθερή και αδιάκοπη ενεργειακή τροφοδοσία, ένα γεωπολιτικό τοπίο που δεν καταρρέει σε πολέμους για την κυριαρχία στην AI, και ένα οικονομικό μοντέλο που να αντέχει το τεράστιο κόστος της.
Αυτή η εξέλιξη απαιτεί έναν Πολιτισμό Επιπέδου I, όπως ορίζει η κλίμακα Καρντάσεβ, έναν πολιτισμό ικανό να εκμεταλλεύεται πλήρως τις ενεργειακές πηγές του πλανήτη του.
Αλλά κοιτάξτε γύρω σας. Οι κλιματικές καταστροφές υποβαθμίζουν τα ενεργειακά δίκτυα. Τα κράτη μάχονται για την κυριαρχία στην παραγωγή ημιαγωγών. Το διαδίκτυο πιέζεται συνεχώς από την αυξανόμενη ζήτηση δεδομένων. Που, λοιπόν, θα βρει η AGI τις ουτοπικές συνθήκες για να αναπτυχθεί;
Ακόμα κι αν η AGI καταστεί εφικτή, θα εξαρτάται από έναν κόσμο γεμάτο αβεβαιότητα και ασταθή θεμέλια. Μια υπερ-ευφυής μηχανή που απαιτεί βιομηχανική κλίμακα πόρων για να λειτουργήσει δεν είναι πρόδρομος του μέλλοντος—είναι αδιέξοδο.
Η παραγωγή και η λειτουργία τέτοιων συστημάτων απαιτούν σπάνια μέταλλα, τεράστιες ποσότητες νερού για ψύξη και μια υποδομή που δεν υπάρχει.
Η αλήθεια είναι ότι η AGI χρειάζεται έναν κόσμο με αδιάλειπτη ενεργειακή επάρκεια και πολιτική σταθερότητα—και αυτά σήμερα είναι, τουλάχιστον, εξαιρετικά αβέβαια.
Επίλογος:
Η Αυταπάτη της AGI
Η AGI είναι απλώς μια φαντασίωση, γιατί απαιτεί άπειρη ενέργεια, απεριόριστη κλιμακωσή και αδιατάρακτη σταθερότητα σε έναν κόσμο που δεν διαθέτει τίποτα από αυτά.
Το hype γύρω από την AI μπορεί να κινεί χρηματιστήρια και να τροφοδοτεί κονδύλια έρευνας, αλλά η σκληρή αλήθεια είναι ότι η υποδομή μας δεν έχει καμία σχέση με αυτό το όνειρο.
Οπότε, την επόμενη φορά που κάποιος θα σου πει ότι η AGI έρχεται, ρώτα τον: Και ποιος θα πληρώσει τη ΔΕΗ;
Πηγές:
TEnergy demands from AI datacentres to quadruple by 2030, says report – The Guardian (Apr 2025)
Η παραγωγή δεδομένων για AI στις ΗΠΑ θα καταναλώνει έως το 2030 περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από βιομηχανίες όπως ο χάλυβας και τα χημικά
Call to make tech firms report data centre energy use as AI booms – The Guardian (Feb 2025)
Τάση για υποχρεωτική δημοσιοποίηση κατανάλωσης ενέργειας και νερού από εταιρείες AI datacenter
Data center emissions probably 662% higher than big tech claims – The Guardian (Sep 2024)
Ανάλυση που δείχνει ότι οι εκπομπές είναι πολλαπλάσια από τα επίσημα στοιχεία λόγω χρήσης “location‑based” μεθόδων
How Big Tech’s new datacentres will take water from world’s driest areas – The Guardian (Apr 2025)
Νέες εγκαταστάσεις data center σε περιοχές με έντονα προβλήματα νερού
Datacentre drought: tech firms queueing to build in dry cities – The Guardian (May 2025)
Συνεχόμενοι επενδυτές σε datacenter σε πόλεις με χρόνια ξηρασία και κρίση νερού
Environmental Burden of United States Data Centers in the AI Era (arXiv, Nov 2024)
Πόροι και αποτύπωμα εκπομπών από ~2.100 data centers των ΗΠΑ έως το 2024
Energy and AI – IEA Report PDF (2025)
Παγκόσμια ανάλυση για την τρέχουσα και μελλοντική ενεργειακή ζήτηση της AI και πολιτικές αντιμετώπισης
AI energy demand forces new infrastructure realism – Axios (Mar 2025)
Τα AI data centers πιέζουν τα δίκτυα και αναγκάζουν για νέες επενδύσεις σε ενέργεια και υποδομή LinkedInEnergy Institute
Fixing AI’s Energy Crisis – Nature (2024)
Ακαδημαϊκή ανάλυση για το ενεργειακό ρίσκο του AI και ανάγκη διαφάνειας και ρύθμισης
AI & The Energy Crunch at CERAWeek 2025 – E&E News
Συνέδριο CERAWeek: ειδικοί ζητούν ο τεχνολογικός κόσμος να συμμεριστεί το ενεργειακό κόστος των data centers
Σημείωση
Αυτό το άρθρο γράφτηκε με τη βοήθεια AI, συμβάλλοντας και αυτό με τη σειρά του στην άναρχη κατανάλωση ενέργειας που ήδη απειλεί τον πλανήτη. Ελπίζουμε να το διαβάσεις πριν η υποδομή καταρρεύσει από τους υπολογιστές που το δημιούργησαν.
Αλλά μην ανησυχείς—η AGI είναι καθ’ οδόν… αν δεν καταρρεύσουν πρώτα οι ενεργειακοί πόροι.
Leave a Reply